UI / UX nədir və nə qədər vacibdir?

UI və UX tez-tez birlikdə istifadə olunsa da, əslində iki fərqli sahədir. UX-dən çox geri qalan ölkəmizdə, UI-də olmasa da, təəssüf ki, bu işi peşəkarlıqla yerinə yetirən insanlar da aralarındakı fərqi bilmirlər.

UI / UX nədir və nə qədər vacibdir?

UI və UX tez-tez birlikdə istifadə olunsa da, əslində iki fərqli sahədir. UX-dən çox geri qalan ölkəmizdə, UI-də olmasa da, təəssüf ki, bu işi peşəkarlıqla yerinə yetirən insanlar da aralarındakı fərqi bilmirlər. Ölkəmizdə bir UXD (User Experience Designer) ilə tanış olmaq çox çətindir. Çox insanın profilində bu işlə əlaqəli "UI/UX Dizayner" kimi yazılır. Bunun bir səbəbi, aralarındakı fərqin bilinməməsidir, digər səbəb isə internet sektorunu daha geridən izlədiyimiz üçün bu işi iki yerə bölmək lüks kimi görünür.

Qısaca qeyd etsək; UI əslində interfeys dizaynıdır. Televiziyanın pultundakı düymələr interfeys dizaynına nümunədir. Düymələrin yeri, ölçüsü və rəngləri dizaynerin qərarları nəticəsində tətbiq olunur. Veb saytlarındakı interfeys dizaynının ekvivalenti düymələr, ardıcıl quruluşu, düzülüşü, rənglər, boşluqlar kimi bütün qrafik elementlərdən ibarət əyani dizayndır. Vaxt keçdikcə veb saytlarda qarşılıqlı əlaqə artdıqca əvvəllər nəzərə alınmayan interfeys dizaynı getdikcə daha vacib hala gəldi. Sadə və istifadə edilə bilən bir interfeys indi istifadəçilərin rahat şəkildə saytda gəzişməsinə və saytda qalmasına imkan vermək üçün vacibdir. İstifadəçilər bir neçə saniyə ərzində bir sayta baxmağa və ya tərk etməyə qərar verirlər. İstifadəçilərinizi saytınızda sıx bir səy göstərərək saxlaya bilmədiyiniz zaman, təəssüf ki, bütün səyləriniz boşa çıxır.

UX tamamilə fərqli bir hekayədir. O qədər fəqrlidirki, hətta UX dizayneri dizayn biliyi olmağının məcburiyyəti yoxdur. Çünki UX, görünüşündən daha çox hissetmə mövzusundadır. UX-in məqsədi sadə, hamar və asan bir şəkildə etmək istədiyiniz əməliyyatı etmək, yəni sizə yaxşı bir təcrübə verməkdir. Bu işi görərkən qrafik dizayn vacib bir elementdir, ancaq təkcə bu deyil. UX dizayneri müxtəlif sahələr barədə məlumat sahibi olmalı və bu məlumatları koordinasiyalı şəkildə istifadə etməlidir. Məlumat arxitekturası, qarşılıqlı dizayn, istifadəçi testi, istifadəsi və məzmun strategiyası əsasdır. Bunlara əlavə olaraq psixologiya, antropologiya və sosiologiya kimi sahələrdə məlumat sahibi olmaq UX dizayneri üçün böyük bir üstünlükdür. UX-nin bu qədər əhatəli və geniş olmasının səbəbi budur. UX dizayneri təkcə saytdakı istifadəçinin təcrübəsini yox, bir məhsul satırsansa, qapıya çatana qədər bir çox şeyi nəzərə alaraq işləməlidir. Nəticədə hamısı təcrübənin bir hissəsidir.

Əlbətdə ki, UX dizayneri bu təcrübəni öz instinktlərinə görə deyil, bir çox istifadəçi testlərinə görə formalaşdırır. Məhsulu açıqlamadan əvvəl düzgün testlər böyük bir maliyə və zamana qənaət edir. Əksər müştərilər test etmək üçün vaxtlarının olmadığını deyəcəklər. Əslində sınaq üçün vaxt ayırmamaq gələcəkdə daha çox vaxt itkisinə səbəb olacaqdır. İstifadəçi ilə görüşdükdə, bütün fərziyyələr səhv çıxacaq və işlərin çoxunu əvvəldən görməli olacaqlar.

Məhsul yaradıldıqdan sonra aparılan testlər məhsulu yaxşılaşdırmaq üçün vacibdir. Əks təqdirdə problemi tapa bilməzsən və problemi tapa bilmirsənsə, həllini tapa bilməyəcəksən. UX dizayneri olmaq istəyənə tövsiyə bu işə test üsullarını öyrənməklə başlamaqdır.

UI və UX kimi onlarla kitabın yazıldığı iki sahəyə qısaca toxunduq. İki fərqli sahə, bir-birindən fərqli, ancaq birini o biri olmadan düşünmək olmaz. Hər ikisi də günümüzün internet dünyasında qaçırılmamaq üçün çox vacibdir. İstifadəçilər bir məhsulu bəyənsələr də, bəyənməsələr də, arxada yazılan koddan xeyli qabaqda görünən dizayn və təcrübəyə diqqət yetirəcəklər. Ən azından bu, UI və UX-nin vacibliyini izah etmək üçün kifayətdir.